Verschillende televisies

Op het moment van schrijven zijn er enorm vele verschillende televisies te koop. Er zijn honderden winkels en webshops die er vol mee staan, dus als je er naar een opzoek bent, is het soms best zoeken naar een naald in een hooiberg.

Er zijn heel veel verschillende type televisies, een 4K televisie, een Full-HD televisie, LED of OLED televisies, ga zo maar door. Uiteindelijk is het belangrijk dat jij weet waar je voor moet kiezen.

Beeldresoluties

Beeldkwaliteit is gerelateerd aan de opbouw van het aantal pixels ofwel beeldpunten, uitgedrukt in resolutie. Een aantal bekende resoluties zijn:

  • HD Ready: 1280 x 720 pixels
  • Full HD: 1920 x 1080 pxels
  • Ultra HD (4K): 3840 x 2160 pixel

Hoe hoger het aantal pixels, hoe scherper je beeldkwaliteit. Ultra HD (ook wel 4K genoemd) is dus vele malen scherper dan HD Ready. Nu is het wel zo dat als je een 4K televisie hebt, maar een programma kijkt die maar FullHD uitgezonden wordt, je kwaliteit niet beter wordt.

Voordeel van 4K

we willen meer detail zien, en dan vooral op onze steeds grotere televisies. En als je over vier keer meer pixels beschikt, kan je beeld uiteraard veel gedetailleerder worden weergegeven.

Nu stellen we ons de vraag of dat extra detail wel nuttig (lees: zichtbaar) is. Om daarover een zinvolle uitspraak te doen, moeten we er wat biologie en wiskunde bij halen. Als basisprincipe geldt dat hoe verder we kijken, hoe minder detail we kunnen zien. Daarom wordt het scheidend vermogen van het menselijk oog uitgedrukt in een hoek.

Een doorsnee menselijk oog met perfect zicht heeft een scheidend vermogen van ongeveer 1/60 van een graad, of een boogminuut. Met wat trigonometrie rekenen we dan uit hoe ver we van een scherm met bepaalde afmetingen en een bepaalde resolutie kunnen zitten om nog net het fijnste pixeldetail waar te nemen. 

Een paar voorbeelden: voor een 40-inch Full HD scherm is de maximale afstand waarop je nog pixeldetail ziet ongeveer 1,6 meter, ruim minder dus dan de 2 meter die we als minimale kijkafstand aanbevelen voor een scherm van die grootte. Voor een 55-inch scherm is de maximumafstand om alle details te zien al 2,2 meter, nog steeds minder dan de aanbevolen minimale kijkafstand van 2,8 meter. Het lijkt er dus op dat Full HD daar volstaat.

Van op een doorsnee kijkafstand (twee keer de schermdiagonaal) en met schermformaten die we typisch als tv gebruiken (tot 55 inch) klopt dat ook. De zaak verandert echter als we naar kijkafstanden gaan die bedoeld zijn voor een echte filmervaring.

Voor projectoren raden we al lange tijd aan om op een afstand van ongeveer 1,5 keer de schermbreedte te zitten, gebaseerd op de aanbevelingen van THX. Toegepast op onze 55-inch televisie is dat ongeveer 1,8 meter, en dat is dicht genoeg om pixels te onderscheiden. In dat geval is 4K wel degelijk nuttig. 

Misschien zit je thuis niet zo dicht bij de televisie, maar naarmate het schermformaat groeit wordt dat scenario wel aannemelijker. Voor een 80-inch Full HD-scherm bijvoorbeeld, is de maximale afstand waarop je alle detail ziet 3,2 meter, terwijl de aanbevolen kijkafstand voor een goede filmervaring amper 2,7 meter bedraagt. Die kijkafstand is helemaal niet onrealistisch, maar het pixeldetail kan je dan zien. 

Voor ‘kleinere’ schermformaten (tot 55 inch) is 4K dus eerder een luxe. Ook daarboven is het zeker geen noodzaak, maar ga je wel degelijk een duidelijk verschil in detailweergave merken. Onze eerste praktijkervaringen met 4K-schermen bevestigen dat overigens.